Select your Top Menu from wp menus

ΠΡΩΤ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΤΟΥΝΗ – Εις τήν μνήμην του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου (Ι.Ν. Αγίου Νικολάου Βόλου 28-1-2012)

Εἰς τήν μνήμην τοῦ Μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Χριστοδούλου

Του Πρωτ. Δημητρίου Κατούνη

Μητροπολιτικός Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Βόλου, 28/1/2012

            Ἡ ζωή τοῦ ἀνθρώπου, Σεβασμιώτατοι Ἅγιοι Ἀρχιερεῖς, πολυσέβαστοι πατέρες μου καί ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί, εἶναι ἕνα ταξίδι γεμάτο περιπέτειες καί διακυμάνσεις. Σ’ αὐτό τό ταξίδι τῆς ζωῆς ὁ κάθε ἄνθρωπος συναντάει κάποιους σταθμούς. Οἱ σταθμοί αὐτοί νοηματοδοτοῦν τήν πορεία του καί λειτουργοῦν πολλές φορές ὡς ἀφετηρία γιά καινούριες διαδρομές. Σήμερα συγκεντρωθήκαμε ὅλοι μαζί γιά νά θυμηθοῦμε καί νά τιμήσουμε ἕνα πολυτίμητο καί ἀγαπητό πρόσωπο, πού στάθηκε σταθμός ἀληθινός ὄχι μόνο στή ζωή μας, ἀλλά καί στήν πορεία τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς πατρίδος μας. Στάθηκε σταθμός πού δέν πέρασε ἀπαρατήρητος ἀπό κανέναν. Ἕνας σταθμός πού εἶναι μία γλυκιά ἀνάμνηση γιά ὅλους μας καί πού ἡ ἀπουσία του γίνεται πιό ἔντονη κάθε ἡμέρα πού περνάει. Φυσικά ὁλόγος καί ἡ σκέψη στρέφονται στόν Μακαριστό Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος, τόν ἀπό Δημητριάδος Χριστόδουλο.
Ἡ μορφή του παραμένει ζωντανή στήν καρδιά τῶν ἀνθρώπων. Ὁ λαός συνεχίζει νά ἀγαπάει τό Χριστόδουλό του, διότι εἶναι ἕνα δημόσιο πρόσωπο πού γοήτευσε, σέ ἀντίθεση ὀξύτατη μέ τά πρόσωπα πολλῶν δημοσίων ἀνδρῶν πού ἀπογοητεύουν σήμερα τούς πάντες. Μέσα στόν ὑπερβολικό πλοῦτο τῶν χαρισμάτων του ὑπάρχουν στοιχεῖα τῆς προσωπικότητός του πού κρατοῦν ἀνεξίτηλη τήν ἀνάμνησή του.
Τό πρῶτο στοιχεῖο τοῦ γλυκυτάτου προσώπου τοῦ Μακαριστοῦ Χριστοδούλου εἶναι ἡπατρότητά του. Δέν ὑπάρχει τιμητικότερος τίτλος γιά ἕναν πιστό ἀπό τό νά ὀνομαστεῖπατέρας. Δέν ὑπάρχει μεγαλύτερη δικαίωση γιά ἔναν ποιμένα ἀπό τό νά τόν βλέπουν ὡς πατέρα τά πρόβατά του. Ὁ Χριστόδουλος δέν στάθηκε βιολογικός πατέρας κανενός. Ὡς Ἀρχιερεύς δέν ἐξομολογοῦσε γιά λόγους διακρίσεως. Καί ὅμως ἦταν πατέρας καί, τολμῶ νά πῶ, εἶναι πατέρας ὅσων τόν ἀγαποῦμε ἀκόμη καί σήμερα κι ἄς ἔχουμε τούς βιολογικούς μας γονεῖς κι ἄς ἔχουμε καί τούς πνευματικούς μας, στούς ὁποίους ἐξομολογούμαστε. ὉΧριστόδουλος ἦταν καί εἶναι πατέρας μας, διότι ἔχει τά βασικά στοιχεῖα τῆς πατρότητος, πού δυστυχῶς πλέον εἶναι πολύ σπάνια. Ἀγαποῦσε, καθοδηγοῦσε δημόσια καί προσωπικά, δίδασκε, ἐξέταζε, παρακολουθοῦσε, ἐπαινοῦσε, μάλωνε, χάιδευε, καθησύχαζε καί ἀφύπνιζε, σ’ ἔκανε νά κλάψεις καί νά γελάσεις, ὅπως ἕνας πατέρας. Ὅταν μιλοῦσε ἤ χαιρετοῦσε κάποιον, τόν κοίταζε στά μάτια καί ἐπεφύλασσε τό ἴδιο λαμπερό χαμόγελο καί γιά τόν Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας καί γιά τόν τελευταῖο ἐπαίτη πού τοῦ ἅπλωνε τό χέρι. Ἄκουγε, συμπαραστεκόταν πρακτικά καί πνευματικά, ἤξερε καί νά ἐπιβάλλεται καί νά ὑποχωρεῖ, ἔμπαινε στά σπίτια ὅσων τόν ἤθελαν, χωρίς διακρίσεις, ἀπαντοῦσε σέ ἐπιστολές, κάλυπτε μικρότητες καί λάθη, εἶχε τήν ἰκανότητα νά φυτεύει τή φωνή του μέσα μας, ἀκόμη κι ὅταν δέν ἦταν παρών, κι αὐτή ἡ φωνή ἀκούγεται καθαρά στήν καρδιά μας ἀκόμη καί σήμερα. Σάν πατέρας σφράγιζε μέ τό στύλ καί τόν τρόπο του. Εἶναι τιμή νά κουβαλᾶμε αὐτή τή σφραγίδα τῆς δικῆς του πατρότητος πάνω μας καί μέ καύχημα νά λέμε ὅτι εἴμαστε παιδιά τοῦΧριστοδούλου. Τόν κατηγόρησαν ὅτι ἤθελε νά βρίσκεται συνεχῶς στό ἐπίκεντρο, ἀλλά ἕνας ἀληθινός πατέρας ἔχει τό δικαίωμα νά θέτει τόν ἑαυτό του στό περιθώριο; Τόν κατηγόρησαν ὅτι μιλοῦσε πολύ καί γιά ὅλα, ἀλλά ἕνας ἀληθινός πατέρας ἔχει τό δικαίωμα νά σιωπᾶμπροστά στά προβλήματα τῶν παιδιῶν του; Ἡ πατρότητα δέν εἶναι πάντοτε εὐχάριστη. ὉΧριστόδουλος ὅμως, ἄν καί τοῦ ἄρεσε νά εἶναι εὐχάριστος, δέν δίσταζε νά γίνει καί δυσάρεστος χάριν τοῦ κοινοῦ συμφέροντος καί τῆς προόδου. Ὁ Μακαριστός Χριστόδουλος ἔγινε ὁ «Χριστόδουλός μας», ἐπειδή τό διεκδίκησε καί τό κέρδισε μέ τήν πατρική του συμπεριφορά. Ἡ μορφή του ὑπάρχει μέσα στίς πιό πολύτιμες κορνίζες πολλῶν σπιτιῶν καί τό ὄνομά του γράφεται ἀκόμη στά ψυχοχάρτια τῶν πιστῶν μαζί μέ τά μέλη τῶν οἰκογενειῶν τους, διότι τόν θεωροῦν ἀκριβό πρόσωπο τῆς δικῆς τους οἰκογένειας.
Τό δεύτερο στοιχεῖο τοῦ γλυκυτάτου προσώπου τοῦ Μακαριστοῦ Χριστουδούλου, πού τόν κάνει μοναδικό σταθμό στά σταυροδρόμια τῆς ζωῆς μας, εἶναι ἡ αὐθεντικότητά του. ὉΧριστόδουλος ὑπῆρξε ἀνθρώπινος καί ἀληθινός. Ὑπῆρξε μεγαλειώδης καί προσιτός ταυτόχρονα. Δέν τύλιξε τό πρόσωπό του μέ τή φαντασμαγορική νεφέλη τοῦ ἀξιώματός του. Δέν ἔβαλε στόν ἑαυτό του φωτοστέφανο. Δέν φοβήθηκε νά δείξει ὅτι ἀγαπάει τή ζωή σάν δῶρο τοῦ Θεοῦ, γι’ αὐτό καί πολέμησε γενναῖα τήν ἀρρώστια καί δέν ντράπηκε νά κοιτάξει τό θάνατο μές τά μάτια. Δέν εἶχε ἀνασφάλειες, γι’ αὐτό καί δέν ὀχυρώθηκε πίσω ἀπό μία προσποιητή ἀξιοπρέπεια. Δέν ντράπηκε νά καθήσει στό τραπέζι δημόσια καί νά φάει. Σέ μία συνέντευξή του μέ καύχηση ἔλεγε ὅτι ποτέ δέν ἔφαγε μόνος του. Ἀγαποῦσε τήν καλή παρέα. Μέ τά ἀστεῖα του καί τόν πνευματώδη λόγο του, μέ τό ἀστείρευτο χιοῦμορ, τά νόστιμα πειράγματά του καί τά τραγούδια του ἔκανε καλή παρέα. Δέν θέλησε νά κρύψει τόν ἐκνευρισμό καί τήν ἀγανάκτησή του ἐκεῖ πού ἔπρεπε. Ὅπως ἀκούγαμε τό κελαρυστό γέλιο του συχνά πυκνά, βλέπαμε καί τό δάκρυ νά αὐλακώνει τό ὡραῖο πρόσωπό του πολλές φορές. Ἔκλαψε στίς χειροτονίες πολλῶν παιδιῶν του ἀπό συγκίνηση καί χαρά, ἔκλαψε στόν ἀνθρώπινο πόνο, πού τόν ἄγγιζε ἰδιαίτερα, ἔκλαψε καί γιά τόν ἑαυτό του, ὄταν πῆρε τό τελειωτικό μήνυμα πώς νικήθηκε ἀπό τόν καρκῖνο. Δέ δίστασε νά μᾶς τό δείξει. Ποτέ δέ θέλησε νά κάνει τόν ἀνώτερο τῶν περιστάσεων. Σχολίαζε μέ χιοῦμορ τά ἐλαττώματά του. Ποτέ δέν χρησιμοποίησε τό ράσο γιά νά τά καλύψει. Ἐξομολογήθηκε δημόσια καί εὔκολα ζητοῦσε συγγνώμη εἰλικρινά. Χαιρόταν τή ζωή του καί τό ἔδειχνε. Χαιρόταν ὄχι μόνο μέ τά σημαντικά καί τά ἀκριβά. Χαιρόταν ἐξίσου καί μέ τά καθημερινά καί τά ἁπλά. Γκρέμισε τήν ψεύτικη βιτρίνα τῆς ἱερωσύνης. Παρουσίασε τό ἀληθινό, ἀνθρώπινο πρόσωπό της. Μέ τήν εἰλικρίνειά του δέν τήν εὐτέλισε, μέ τόν πνευματικό του πλοῦτο τήν ἐνανθρώπησε. Τό σύνθημά του, ὠς παρακαταθήκη, εἶναι ἐκεῖνο τοῦ Χρυσοστόμου: «πάντα ἀπόλαυσον, μόνον ἁμαρτίας ἀπόστηθι».
Τό τρίτο στοιχεῖο, γιά τό ὁποῖο ὁ Χριστόδουλος παραμένει σταθμός στή ζωή μας, εἶναι τό γεγονός πώς ὁ Χριστόδουλος ὑπῆρξε ἀληθινά παραδοσιακός. Τό στεῖρο συντηρητισμό καί τή μούχλα τά θεωροῦσε ἀρρώστια. Τόν ἀδιάκριτο καί θρασύτατο προοδευτισμό τόν ἔβλεπε ἐπίσης ὡς ἀσθένεια καί ὕβρι. Δέν ὑπῆρξε οὔτε συντηρητικός οὔτε προοδευτικός. Ὑπῆρξε πρωτοπόρος καί ἀληθινά παραδοσιακός. Ἀφομοίωνε τρομερά γρήγορα τά δεδομένα τῆς ἐποχῆς καί μέ τό διορατικό του μάτι ἔβλεπε τίς ἐξελίξεις, γιά τίς ὁποῖες ποτέ δέν διαψεύστηκε. Δέν βιαζόταν ὅμως νά κόψει καί νά ράψει τήν Ἐκκλησία στά μέτρα καί στά σταθμά τοῦ κόσμου. Δέν ἦλθε νά καταλύσει τό παρελθόν, ἀλλά νά τό συμπληρώσει. Ἡἀληθινή πρόοδος γιά τόν Χριστόδουλο εἶναι ἡ πρόοδος πού πατάει γερά πάνω στά δεδομένα τοῦ παρελθόντος, πάνω δηλαδή στά λάθη καί στά κατορθώματα τῶν προηγουμένων γενεῶν. Ἡ ἀληθινή πρόοδος ὑπάρχει μόνον μέσα στήν παράδοση. Ἐκτός παραδόσεως ἡ πρόοδος γίνεται βαρβαρότητα, ὁδοστρωτῆρας καί τυφῶνας πού γκρεμίζει τόν κόπο τῶν προγόνων. Μία τέτοια πρόοδος εἶναι αἴολη, ἄκαρπη, πριονίζει τό κλαδί πάνω στό ὀποῖο καθόμαστε. Δέν μπορεῖς νά περιμένεις καρπούς ἀπό ἕνα δέντρο πού τοῦ δηλητηριάζεις τίς ρίζες. Γιά νά εἶσαι ἀληθινά προοδευτικός πρέπει νά εἶσαι παραδοσιακός. Νά πηγαίνεις μπροστά ἐκτιμώντας τό παρελθόν, ὄχι καταργώντας καί ξεχνώντας το. Ἀληθινή παράδοση σημαίνει ζωντανή δημιουργία, ἡ ὁποία ὅμως κτίζεται πάνω στούς ἀλάνθαστους καί δοκιμασμένους κανόνες πού ἤδη ὑπάρχουν. Κάτι τέτοιο χρειάζεται βαθύτατη παιδεία, κάτι πού ἐπίσης ὁ Μακαριστός Χριστόδουλος εἶχε τό προνόμιο νά διαθέτει. Ὁ μονολιθικός συντηρητισμός καί ὁ ἀδιάκριτος νεωτερισμός εἶναι φρικτά ἀποτελέσματα τῆς ἀμαθείας καί τῆς ἠμιμαθείας. Γι’ αὐτό καί ὁΧριστόδουλος ἀγαποῦσε τούς ἀνθρώπους πού κουράστηκαν στή ζωή τους γιά νά ἀποκτήσουν βαθύτατη παιδεία καί ἀπαξίωνε ὅλους ἐκείνους πού, ἐνῶ εἶχαν τίς προϋποθέσεις νά μάθουν πολλά γράμματα, βολεύτηκαν καί ἀναπαύτηκαν στήν ἠμιμάθειά τους καί στήν ὑποτιθέμενη ἐξυπνάδα τους.
Ἡμέρα μνήμης λοιπόν σήμερα γιά τόν πολυαγαπημένο Χριστόδουλό μας. Καθώς ἡ δική μας πορεία συνεχίζει στούς φρενήρεις ρυθμούς της, ἀναπολοῦμε μέ νοσταλγία αὐτόν τό σημαντικό σταθμό τῆς ζωῆς μας, πού ὅλοι κάποτε τόν γνωρίσαμε. Χαίρεται σήμερα κι ἐκεῖνος μαζί μας. Σίγουρα θά χαρεῖ ὅμως ἀκόμη περισσότερο, ἄν δέν περιοριστοῦμε μόνον σέ μία τελετουργική ἀνάμνηση τοῦ προσώπου του, ἀλλά ἄν ἡ μνήμη του γίνει ἀφορμή καί γιά μίμηση. Ἄς μιμούμαστε λοιπόν τήν ἀγάπη καί τό ἐνδιαφέρον του γιά τούς ἄλλους, γιά νά γινόμαστε ἀληθινοί πατέρες, ὄχι μόνον ἐμεῖς οἱ κληρικοί, ἀλλά ὅλοι, διότι ἀπό ἀληθινή πατρότητα πάσχει ἡ κοινωνία μας, πού γνώρισε κατά κόρον τό πατρονάρισμα, ἀλλά ὄχι τήν ἀγαπητική καί θυσιαστική πατρότητα. Ἄς δραπετεύουμε ἀπό τίς ἀνασφάλειές μας καί ἄς παρουσιάζουμε τόν ἑαυτό μας ὅπως εἶναι ἀληθινά, διότι αὐτό θά μᾶς βοηθήσει στίς σχέσεις μας. Ἄς ξαναβαπτιζόμαστε καθημερινά στήν παράδοσή μας μέσα ἀπό τή μελέτη καί τήν καλλιέργειά μας, γιά νά προοδεύουμε οὐσιαστικά καί νά μήν χαθοῦμε στούς ἀτελείωτους δαιδαλώδεις διαδρόμους τῶν σύγχρονων δεδομένων. Τότε θά τιμοῦμε ἀληθινά τό Χριστόδουλο καί θά ἐξασφαλίζουμε τήν εὐχή του μέσα ἀπό τά κράσπεδα τοῦ οὐρανοῦ, στά ὁποῖα τώρα καί πάντοτε θά ἀναπαύεται. Ἀμήν.

Related posts